|
|
| -------E-Ticaret
Ödeme Araçları |
İnternet üzerinden güvenli
bir şekilde ödeme yapılabilmesi için pek çok araç geliştirilmiştir.
Kredi Kartı
Kredi kartının tüm dünyada standart bir ödeme altyapısına sahip olması
ve kullanıcı kitlesinin genişliği Internet üzerinden yapılan alışverişlerde
en çok kullanılan ödeme yöntemi (Türkiye'de tek yöntem) olmasını sağlamıştır.
Alışveriş sırasında kredi kartı bilgilerinin üçüncü şahıslarca ele geçirilmesinin
önlenmesi amacıyla bu bilgilerin şifrelenmesi esasına dayanan SSL ve
SET protokolleri kullanılmakta, böylece alışveriş güvenliği kolaylıkla
sağlanmaktadır.
Elektronik Para
Elektronik para Internet'te kullanılmak üzere geliştirilmiş para birimidir.
Elektronik para günlük hayatta kullanılan mağaza çeklerinin Internet
ortamındaki karşılığı olarak değerlendirilebilir. Bu sistemden yararlanmak
isteyen kişilerin ilk olarak elektronik para hizmeti sunan şirketler
tarafından geliştirilen özel yazılımlardan birini bilgisayarlarına yüklemeleri
ve o şirketle çalışan bir bankada hesap açtırmaları gereklidir. Bundan
sonra elektronik para ile anlaşmalı mağazaların sitelerinden veya kendisi
gibi elektronik para yazılımını kullanan diğer taraflar ile sanal alışveriş
yapabilirler. Elektronik para yazılımı, istenilen miktarda paranyn bir
banka hesabından çekilerek, Internet üzerinden yapılacak harcamalarda
kullanılmak üzere elektronik ortamda saklanmasını sağlar. Her elektronik
paranın normal hayatta olduğu gibi bir seri numarası vardır. Internet
üzerinden bir harcama yapıldığında belli seri numaralı elektronik paralar
alışveriş yapanın bilgisayarından silinerek alışveriş yapılan bilgisayara
geçirilir. Bu şekilde, para akışı aynen günlük hayatta olduğu gibi gerçekleştirilir.
Türkiye'de bu sistem henüz uygulamaya geçmemiştir. Dünyada elektronik
para hizmeti veren bazı kuruluşlara örnek olarak CyberCash (www.cybercash.com),
DigiCash (www.digicash.com) verilebilir.
Elektronik Çek
Elektronik çek, elektronik ticaret gerçekleştiren sitelerin ödemeleri
çek olarak kabul etmelerini ve işleyebilmelerini sağlayan bir ödeme
sistemidir. Elektronik çek, ABD'de Financial Services Technology Consortium
(www.fstc.org) tarafından SDML, Signed Document Markup Language, adı
verilen bir işaretleme dili kullanılarak geliştirilmiştir. Elektronik
çek sisteminde, ödemeler kredi kartı olmadan banka hesabı bilgilerinin
gerekli olanlarının elektronik ticaret sitesine girilmesi yoluyla yapılır.
Kullanıcı bir anlamda ticaret sitesine çek keserek ödeme yapmış olur.
Bankadaki sistemler yapılan transferleri her gün temizleyerek bahsedilen
hesapta alışverişin tamamlanması için gerekli şartların yeterli olup
olmadığını kontrol ederler ve bu durumdan elektronik ticaret sitesini
şifreli kanallarla haberdar ederler. Bu işlemler takas merkezi olarak
adlandırılan finansal kurumlar tarafından da yürütülebilir. Kullanılması
kolay bir sistem olmakla birlikte, daha yaygın kullanımı için gerekli
sistemlerin finans sektörü tarafından kabul görmesi gereklidir. Bu hizmet
ülkemizde herhangi bir kuruluş tarafından henüz uygulamaya konulmamıştır.
Daha detayly bilgi için www.echeck.org sitesi ziyaret edilebilir.
Diğer Ödeme Araçları
Escrip: Bağış ödemeleri gibi bazı özel düşük miktarlı ödemeler için
kurulmuş bir sistem.
IPIN: Internet harcamalarını ISS faturalarına yansıtan bir sistem.
PCPay: Smart Card bazlı bir sistem.
ECharge My Phone: Telefon faturası ile entegre edilmiş bir sistem.
First Virtual: Ödemeleri üçüncü bir kuruluşun toplayıp, ilgili taraflara
dağıtımını yaptığı bir sistem.
|